معماری سازمانی به معنای بررسی و طراحی ساختار و عملکرد سازمان‌ها است. در این راستا، معماری سازمانی توجه خاصی به ارتباطات، فرآیندها، ساختار سازمانی، سیستم‌ها، فناوری‌ها و منابع انسانی دارد. هدف اصلی معماری سازمانی، ایجاد یک نمودار کلی از سازمان و تعیین الگوها و قوانینی است که سازمان را در رسیدن به اهدافش راهنمایی کند.

معماری سازمانی می‌تواند به شرکت‌ها، سازمان‌های دولتی، سازمان‌های غیرانتفاعی و حتی سازمان‌های آموزشی و مراکز بهداشتی نیز اعمال شود. با استفاده از معماری سازمانی، این سازمان‌ها قادر خواهند بود تا فرآیندها، ساختارهای سازمانی و نیروی انسانی خود را بهبود داده و به صورت هماهنگ و کارآمدتر عمل کنند.

اصول معماری سازمانی شامل موارد زیر می‌باشد:

  • تعیین هدف‌ها و استراتژی
  • توصیف فرآیندها
  • طراحی ساختار سازمانی
  • تکنولوژی اطلاعات
  • مدیریت تغییرات

به طور خلاصه، معماری سازمانی به سازمان‌ها کمک می‌کند تا ساختار و فرآیندهای خود را بهبود داده و عملکرد کلی خود را ارتقا دهند.

در این مقاله که در سایت دانشگاه کسب و کار  منتشر شده است، قرار است شما با معماری سازمانی بطور کامل آشنا شوید. همچنین راجع به نقش و تاثیر معماری سازمانی را در سازمانها اطلاعات کافی پیدا کنید. پس برای کسب اطلاعات بیشتر تا انتها همراه من در دانشگاه کسب و کار باشید.

تعریف کلی از معماری‌سازمان

معماری‌سازمان مبتنی بر تجزیه و تحلیل سازمان به عناصر اصلی آن می‌باشد و روابط بین این عناصر را مشخص می‌کند. این عناصر شامل سطوح سازمانی (مانند راهبردی، تاکتیکی و عملیاتی)، واحدها، فرآیندها، داده‌ها، سیستم‌ها و نیروی انسانی سازمان می‌باشند.

هدف اصلی معماری سازمان، هماهنگی بین اجزا و بخش‌های مختلف سازمان است تا سازمان بتواند به طرز بهینه عمل کند، به راحتی به تغییرات و نوآوری‌ها پاسخ دهد و اهداف خود را بهبود بخشد. معماری سازمانی همچنین ارتباطات سازمان با محیط خارجی را نیز هدف قرار می‌دهد و با ایجاد ساختار مناسب، سازمان را برای هماهنگی با محیط رقابتی و تغییرات درخواست‌های بازار آماده می‌سازد.

عوامل بسیار مهم در معماری سازمان

معماری سازمانی تحت تأثیر عوامل متعددی قرار می‌گیرد که بر طراحی و عملکرد سازمان تأثیر می‌گذارند. در زیر به برخی از عوامل مهم در معماری سازمانی اشاره خواهم کرد:

  • استراتژی سازمان: استراتژی سازمان، انتخاب هدف‌ها و مسیری که سازمان برای رسیدن به آن‌ها انتخاب می‌کند، بسیار مهم است. معماری سازمانی باید با استراتژی سازمان هماهنگی داشته باشد و سازمان را در راستای اهداف استراتژیک هدایت کند.
  • ساختار سازمانی: ساختار سازمانی شامل تقسیمات، واحدها، روابط سلسله مراتبی و فرآیندهای کاری است. معماری سازمانی باید ساختار سازمانی را به طور کامل توصیف کرده و بهبودهای لازم را در آن ایجاد کند.
  • فرآیندها: فرآیندها نحوه انجام کارها و جریان اطلاعات در سازمان را تعیین می‌کنند. معماری سازمان باید فرآیندها را توصیف کرده و بهینه‌سازی و بهبود آن‌ها را انجام دهد.
  • فناوری اطلاعات: فناوری اطلاعات و ارتباطات در سازمان نقش مهمی در عملکرد و بهره‌وری سازمان دارند. معماری سازمانی باید نیازهای فناوری اطلاعات را شناسایی کرده و یک استراتژی مناسب برای استفاده از فناوری‌های مناسب در سازمان تدوین کند.
  • فرهنگ سازمانی: فرهنگ سازمانی شامل اعتقادات، ارزش‌ها، رفتارها و سبک‌های رهبری در سازمان است. معماری سازمانی باید با فرهنگ سازمانی هماهنگی داشته باشد و سازمان را در اتخاذ رفتارها و ارزش‌های مطلوب هدایت کند.
  • منابع انسانی: نیروی انسانی سازمان شامل کارکنان، مهارت‌ها و توانایی‌ها است. معماری سازمانی باید سازمان را در توسعه و مدیریت منابع انسانی بهینه همراهی کند.
  • محیط بیرونی: محیط بیرونی شامل رقبا، مشتریان، قوانین و مقررات و عوامل اقتصادی و اجتماعی است. معماری سازمانی باید سازمان را در تطبیق با محیط خارجی و تغییرات آن هدایت کند.

نقش استراتژی سازمان در معماری سازمانی

استراتژی سازمان یکی از عوامل کلیدی در تعیین و تحقق معماری سازمانی است. نقش استراتژی سازمان در معماری سازمانی به شرح زیر است:

  • هدایت و جهت‌بخشی: استراتژی سازمان، جهت‌بخشی و هدایت‌گر عملکرد سازمان است. استراتژی سازمان تعیین کننده اهداف اصلی، تمرکز و راهبرد سازمان است. معماری سازمانی باید با استراتژی سازمان هماهنگی داشته باشد و ساختار و فرآیندها را به طوری طراحی کند که به بهترین شکل ممکن اهداف استراتژیک سازمان را حمایت کنند.
  • انطباق با محیط خارجی: استراتژی سازمان باید سازمان را در تطبیق با محیط خارجی قرار دهد. معماری سازمانی باید سازمان را در رقابت با رقبا، تغییرات در بازار و محیط کسب و کار و فرصت‌های جدید هدایت کند. با تطبیق معماری سازمانی با استراتژی سازمان، سازمان می‌تواند به صورت اثربخشتری به تغییرات و نیازهای محیط پاسخ دهد.
  • تنظیم و هماهنگی: استراتژی سازمان باید فرآیندها، ساختار و منابع سازمان را تنظیم و هماهنگ کند. معماری سازمانی باید با توجه به استراتژی سازمان، فرآیندها و ساختار مناسبی را طراحی کند که توانایی سازمان را در اجرای استراتژی تضمین کند.
  • تعیین نیازمندی‌های فناوری: استراتژی سازمان ممکن است نیازمندی‌های خاصی در حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات داشته باشد. معماری سازمانی باید نیازمندی‌های فناوری را تعیین کند و استراتژی استفاده از فناوری را مشخص کند تا سازمان بتواند استراتژی خود را با استفاده از فناوری به عملیات عملیاتی تبدیل کند.
  • ایجاد ارزش: استراتژی سازمان معماری سازمانی را در راستای ایجاد ارزش برای مشتریان و سایر ذینفعان هدایت می‌کند. معماری سازمانی باید ارزش خلق شده را در سازمان بهینه کند و اجرای استراتژی را به گونه‌ای طراحی کند که بهره‌وری، کیفیت و نوآوری را ترویج کند.

به طور کلی، استراتژی سازمان در معماری سازمانی نقش کلیدی دارد و به عنوان یک قلب تعیین کننده برای طراحی ساختار، فرآیندها و منابع سازمان عمل می‌کند.

نقش فناوری اطلاعات در معماری سازمانی

فناوری اطلاعات نیز نقش بسیار مهمی در معماری‌سازمانی دارد و به عنوان یک عنصر اساسی در طراحی و اجرای معماری‌سازمانی مورد استفاده قرار می‌گیرد. نقش فناوری اطلاعات در معماری‌سازمانی عبارتند از:

  • امکان‌سنجی: فناوری اطلاعات امکان‌سنجی برای ایجاد تغییرات و نوآوری در سازمان فراهم می‌کند. با بهره‌گیری از فناوری‌های مناسب، سازمان قادر است بهبود فرآیندها، بهره‌وری و کیفیت را بهبود داده و به راحتی با تغییرات محیطی و فناوری‌های جدید سازگار شود.
  • ساختار فناوری اطلاعات: معماری سازمانی باید ساختار فناوری اطلاعات را توصیف کند. این شامل ساختار سیستم‌ها، شبکه‌ها، بانک‌های داده، برنامه‌ها و سایر عناصر فناوری اطلاعات است. معماری سازمانی باید راهنمایی کننده برای تعیین استراتژی‌ها، استانداردها و توسعه فناوری اطلاعات در سازمان باشد.
  • یکپارچگی و اتصال: فناوری اطلاعات معماری سازمانی را به عنوان یک ابزار برای ایجاد یکپارچگی و اتصال بین اجزا سازمان استفاده می‌کند. با استفاده از سیستم‌ها، شبکه‌ها و بانک‌های داده متمرکز یا توزیع‌شده، فناوری اطلاعات به اشتراک‌گذاری اطلاعات، ارتباطات و همکاری بین بخش‌ها و واحدهای سازمان کمک می‌کند.
  • بهره‌وری و افزایش عملکرد: فناوری اطلاعات می‌تواند بهبود بهره‌وری و افزایش عملکرد سازمان را فراهم کند. از طریق استفاده از سیستم‌های هوشمند، اتوماسیون فرآیندها و استفاده بهینه از منابع فناوری اطلاعات، سازمان قادر است به بهبود کیفیت، سرعت و دقت عملیات خود بپردازد.
  • امنیت و حفاظت: فناوری اطلاعات برای حفاظت از اطلاعات و داده‌های سازمان نقش حیاتی دارد. معماری سازمانی باید استراتژی‌ها و رویکردهای امنیتی را در برابر تهدیدها و حملات امنیتی تعیین کند و راهکارهای مورد نیاز برای حفاظت از اطلاعات را ارائه کند.
  • تغییر و بهبود: فناوری اطلاعات به سازمان کمک می‌کند تا تغییرات را در سازمان ایجاد کرده و بهبودهای مورد نیاز را انجام دهد. با تعیین نیازمندی‌های فناوری، طراحی و پیاده‌سازی سیستم‌ها و برنامه‌ها، فناوری اطلاعات به سازمان کمک می‌کند تا بهبودهای لازم را در عملکرد، بهره‌وری و ارائه خدمات ایجاد کند.

تاثیر منابع انسانی در معماری‌سازمانی

منابع انسانی  تاثیر قابل توجهی در معماری سازمانی دارند. نقش منابع انسانی در معماری سازمانی شامل موارد زیر است:

  1. طراحی ساختار سازمانی: منابع انسانی در طراحی ساختار سازمانی نقش اساسی دارند. با توجه به مهارت‌ها، تخصص‌ها و تجربیات کارکنان، سازمان می‌تواند ساختار سازمانی را بهینه طراحی کند. انتخاب مدیران و رهبران مناسب، تعیین وظایف و مسئولیت‌ها، ایجاد تیم‌های موثر و توسعه سلسله مراتب سازمانی، همگی تحت تأثیر منابع انسانی قرار می‌گیرند.
  1. توسعه و آموزش: منابع انسانی مسئولیت توسعه و آموزش کارکنان را دارند. با ارائه برنامه‌های آموزشی و توسعه حرفه‌ای، منابع انسانی می‌توانند کارکنان را برای اجرای معماری سازمانی آماده کنند. آموزش مهارت‌های فنی و روانشناختی، توسعه رهبری و مدیریت، و ایجاد فرهنگ سازمانی مؤثر از جمله وظایف منابع انسانی در این حوزه است.
  1. انتخاب و جذب استعدادهای مناسب: تشخیص و جذب استعدادهای مناسب با توجه به نیازهای سازمان در تحقق معماری سازمانی بسیار مهم است. منابع انسانی باید استراتژی‌ها و فرآیندهای مناسب را برای جذب و انتخاب کارکنان با توانمندی‌ها و پتانسیل مناسب تعیین کنند.
  1. انگیزش و رهبری: منابع انسانی مسئولیت ایجاد انگیزش و رهبری موثر را در سازمان دارند. با ایجاد فرهنگ سازمانی مؤثر، سیاست‌های پاداش و تشویق، توسعه روابط کارکنان و مدیران، و ارائه فرصت‌های رشد و پیشرفت، منابع انسانی می‌توانند محیطی الهام‌بخش برای کارکنان ایجاد کنند و آن‌ها را در تحقق معماری سازمانی تشویق کنند.
  1. تغییر سازمانی: منابع انسانی در معماری سازمانی نقش مهمی در مدیریت تغییرات دارند. با برنامه‌ریزی، ارتقاء آگاهی، ارتباطات موثر و مشارکت کارکنان، منابع انسانی می‌توانند تغییرات را به صورت سازمانی اجرا کنند و هماهنگی بین کارکنان و معماری سازمانی را تسهیل کنند.

معماری سازمانی چه اهدافی را دنبال می‌کند؟

اهدافی که معماری‌سازمانی آنها را دنبال می‌کند عبارتند از:

  1. هماهنگی: یکی از اهداف اصلی معماری‌سازمانی، هماهنگ‌سازی بین اجزا و بخش‌های مختلف سازمان است. معماری‌سازمانی باید ساختار، فرآیندها، سیستم‌ها و ارتباطات سازمان را طوری طراحی کند که همه اجزا به طور هماهنگ کار کنند و هدف‌های سازمان را به بهترین شکل ممکن دنبال کنند.
  1. بهره‌وری: معماری‌سازمانی بهبود بهره‌وری سازمان را هدف قرار می‌دهد. با تعیین ساختار، فرآیندها و فناوری‌های مناسب، معماری‌سازمانی به سازمان کمک می‌کند تا منابع خود را بهینه استفاده کند و کارآیی و بهره‌وری را افزایش دهد.
  1. انعطاف‌پذیری: معماری‌سازمانی باید سازمان را برای تغییرات در محیط خارجی و داخلی آماده کند. با طراحی ساختار و فرآیندهای انعطاف‌پذیر، سازمان قادر خواهد بود تا سریعاً به تغییرات و نیازهای جدید پاسخ دهد و تطبیق پذیر باشد.
  1. کیفیت: معماری‌سازمانی به بهبود کیفیت فرآیندها، محصولات و خدمات سازمان کمک می‌کند. با تعیین استانداردها و رویکردهای مناسب، معماری‌سازمانی از بهبود عملکرد و ارائه بهترین کیفیت به مشتریان و سایر ذینفعان سازمان تاکید می‌کند.
  1. نوآوری و توسعه: معماری‌سازمانی باید سازمان را در راستای نوآوری و توسعه هدایت کند. با طراحی ساختار و فرآیندهای منعطف و ارتباطات مؤثر، معماری سازمانی امکان ایجاد و پشتیبانی از فرآیندهای نوآورانه و توسعه فرصت‌های جدید را فراهم می‌کند.

 

  1. مدیریت تغییرات: معماری‌سازمانی برای مدیریت تغییرات در سازمان بسیار حائز اهمیت است. با تدوین معماری سازمانی مرتبط و مدیریتی مؤثر، سازمان قادر خواهد بود تغییرات را به طور موفقیت‌آمیز اجرا کند و اثربخشی آن‌ها را بیشتر کند.

به طور خلاصه، اهداف معماری سازمانی شامل هماهنگی، بهره‌وری، انعطاف‌پذیری، کیفیت، نوآوری و توسعه، و مدیریت تغییرات است. این اهداف به سازمان کمک می‌کنند تا بهبود و پیشرفت مداوم را در عملکرد خود تجربه کند.

نقاط ضعف در معماری سازمان چیست؟

معماری‌سازمان نیز مثل هر سیستم دیگری، دارای نقاط ضعف است. در زیر به برخی از  این نقاط ضعف اشاره می‌کنم:

  • بی‌ثباتی و عدم انعطاف‌پذیری: معماری‌سازمانی ممکن است به دلیل عدم انعطاف‌پذیری و بی‌ثباتی در مواجهه با تغییرات محیطی و نیازهای سازمان، نقاط ضعفی داشته باشد. سازمان‌ها باید قادر باشند ساختارها و فرآیندهای سازمانی را با تغییرات تطبیق داده و آن‌ها را بهبود بخشند.
  • نقص در ارتباطات: معماری‌سازمانی در صورت نبود ساختار و ارتباطات مناسب، می‌تواند با مشکلات در ارتباطات داخلی سازمان روبرو شود. نقص در جریان اطلاعات، ابهام در مسئولیت‌ها و نیازمندی‌ها، و کاستی در هماهنگی بین واحدها می‌تواند به مشکلات سازمانی منجر شود.
  • پیچیدگی زیاد: معماری‌سازمانی ممکن است بسیار پیچیده و سنگین شود، که این امر می‌تواند منجر به کاهش بهره‌وری، افزایش هزینه‌ها و مشکلات در تصمیم‌گیری و اجرا شود. سازمان‌ها باید به منظور جلوگیری از پیچیدگی زیاد، ساختارها و فرآیندهای ساده‌تر و کارآمدتر را طراحی کنند.
  • عدم توافق بین استراتژی و ساختار: اگر معماری‌سازمانی با استراتژی سازمان همخوانی نداشته باشد، نقاط ضعفی در عملکرد سازمان بوجود می‌آید. استراتژی سازمان باید با ساختار و فرآیندهای سازمان هماهنگ شده و تضادها در این زمینه باید برطرف شوند.
  • نبود انطباق با تغییرات فناوری: سازمان‌ها باید در عصر فناوری اطلاعات و دیجیتال، با تغییرات فناوری درگیر شوند و معماری سازمانی را بر اساس آن تطبیق دهند. عدم توانایی در انطباق با تغییرات فناوری می‌تواند به عقب‌ماندگی و ناتوانی سازمان در رقابت با دیگران منجر شود.
  • عدم حمایت رهبران سازمان: این نوع معماری برای موفقیت به حمایت و تعامل مستمر رهبران و مدیران سازمان نیاز دارد. عدم حمایت رهبران می‌تواند مانع اجرای معماری در سازمان و دستیابی به اهداف آن شود.

معرفی لایه‌های هرم معماری سازمانی

معماری‌سازمانی معمولاً به صورت لایه‌ای (به دلیل هرمی شکل بودن) بنظر می‌رسد. این لایه‌ها در واقع سطوح مختلف سازمان را نمایندگی می‌کنند و وظایف و نقش‌های متفاوتی در معماری سازمانی دارند. در زیر لایه‌های هرم معماری‌سازمانی را توضیح می‌دهم:

  1. لایه بیزینس (کسب و کار): معماری کسب و کار به فرآیندهای تجاری و اهداف تجاری شرکت نگاه می کند. معماری فرآیند کسب و کار نتیجه مدل سازی فرآیند کسب و کار است.
  1. لایه داده:داده ها برای اجرای فرآیندهای تجاری مورد نیاز هستند. اطلاعات این داده‌ها بطوری نمایش داده می‌شوند که برای همه افراد، کامل و قابل درک باشد .
  1. لایه نرم افزاری: در بخش نرم‌افزاری، برنامه هایی که برای اجرای فرآیندهای تجاری مورد نیاز هستند، مدیریت و دسته بندی می شوند. علاوه بر مدیریت موجودی همه برنامه ها، ارتباطی که بین برنامه ها وجود دارد نیز در چارچوب لایه نرم‌افزاری در نظر گرفته می شود. به عبارت دیگر برنامه ها بر اساس عملکرد فنی و اطلاعاتی که پردازش می کنند طبقه بندی می شوند.
  1. لایه تکنولوژي: در بخش تکنولوژی و فناوری عناصر معماری را برای راه اندازی زیرساخت فناوری اطلاعات توصیف می کند. به عبارت دیگر این بخش مبنایی را تعریف می کند که بر اساس آن برنامه ها می توانند طراحی، یکپارچه و عملیاتی شوند.

چگونه ساختار معماری‌سازمانی را تشخیص دهیم؟

تشخیص ساختار‌ معماری‌سازمانی یک فرآیند پیچیده است که نیازمند بررسی و تحلیل دقیق سازمان شما می‌باشد. اما در ادامه، به برخی از روش‌ها و مراحلی که می‌توانید برای تشخیص ساختار معماری سازمانی خود استفاده کنید، اشاره می‌کنم:

  1. مطالعه اسناد سازمانی: شروع به مطالعه اسناد مربوط به سازمان خود کنید. این شامل چارت سازمانی، سیاست‌ها و روش‌ها، دستورالعمل‌ها و سایر مستندات است. این اسناد می‌توانند نقشه‌های سازمانی، شرح وظایف، گزارش‌های سالانه و برنامه‌های استراتژیک را شامل شوند.
  1. مصاحبه با کارکنان: مصاحبه با اعضای سازمان در سطوح مختلف و در انواع واحدهای سازمانی می‌تواند به شما کمک کند تا ساختار و روابط سازمانی را بهتر درک کنید. از کارکنان سوالاتی درباره نحوه سازماندهی، سلسله مراتب، تسهیلات ارتباطی و همکاری بپرسید.
  1. تحلیل چارت سازمانی: بررسی چارت سازمانی می‌تواند روش دیگری برای تشخیص ساختار معماری سازمانی باشد. بررسی سطوح سازمانی، روابط سلسله مراتبی، تعداد و نوع واحدها و گروه‌ها و نقش هرکدام از آنها می‌تواند اطلاعات مفیدی در این زمینه ارائه دهد.
  1. تحلیل فرآیندها: بررسی فرآیندهای کلیدی سازمان شما نیز می‌تواند نشان دهنده ساختار معماری سازمانی باشد. بررسی گره‌ها، گزارش‌ها، تصمیم‌گیری‌ها و جریان کار می‌تواند به شما در درک بهتر ارتباطات و همکاری بین واحدها کمک کند.
  1. مشاهده مستقیم: مشاهده مستقیم از فعالیت‌ها و تعاملات در سازمان نیز می‌تواند مفید باشد. با مشاهده تیم‌ها و واحدهای مختلف در حال کار، می‌توانید نحوه سازماندهی و ارتباطات را به طور مستقیم مشاهده کنید.

خلاصه ای از مقاله معماری سازمانی

ممنون که تا انتها همراه من در دانشگاه کسب و کار بودید. در ادامه خلاصه‌ای از مقاله معماری سازمانی را برای شما ارائه می‌کنم. معماری‌سازمانی مربوط به طراحی و ساختاردهی سازمان است و برای بهبود عملکرد و کارایی سازمان‌ها استفاده می‌شود. در اصل، معماری‌سازمانی شامل الگوها، ارتباطات، فرآیندها، ساختار سازمانی و منابع است که به طور هماهنگ با هدف‌ها و استراتژی‌های سازمان طراحی می‌شود.

مهمترین جنبه‌های معماری‌سازمانی عبارتند از:

  1. ساختار سازمانی: ساختار سازمانی نحوه تقسیم و ترکیب اجزا، واحدها، سطوح سازمانی و روابط سلسله مراتبی در سازمان را شامل می‌شود. انواع ساختارهای سازمانی شامل سازمان‌های افقی، عمودی، ماتریسی، شبکه‌ای و پروژه‌محور هستند.
  1. فرآیندها: فرآیندها در سازمان‌ها به ترتیب انجام کارها و جریان کارها در سازمان اشاره دارد. طراحی و بهبود فرآیندها می‌تواند به سازمان کمک کند تا به طور بهینه عمل کرده و هدف‌ها را دستیابی نماید.
  1. ارتباطات: ارتباطات درون سازمانی و بین اجزا سازمان، شامل ارتباطات عمودی و افقی، جریان اطلاعات و ارتباطات رسمی و غیررسمی است. ارتباطات موثر می‌توانند به هماهنگی و همکاری بین افراد و واحدهای سازمان کمک کنند.
  1. الگوها: الگوها و استانداردها در معماری‌سازمانی می‌توانند مجموعه‌ای از روش‌ها و دستورالعمل‌ها باشند که به سازمان کمک می‌کنند تا بهبود پیدا کند و عملکرد بهتری داشته باشد. این الگوها می‌توانند مربوط به فرآیندها، ساختار سازمانی، ارتباطات و مدیریت منابع باشند.
  1. منابع: معماری‌سازمانی شامل تخصیص و مدیریت منابع مختلف در سازمان می‌شود. این منابع شامل انسانی، مالی، فیزیکی و فناوری اطلاعات است و باید به طور هماهنگ با ساختار و هدف‌های سازمان مدیریت شوند.

به عبارتی معماری‌سازمانی به سازمان‌ها کمک می‌کند تا بهبود پیدا کرده، عملکرد بهتری داشته باشند و توانایی سازگاری با تغییرات و نوآوری را داشته باشند. این الگوها و ساختارها بر اساس نیازهای و محیط سازمان طراحی می‌شوند و می‌توانند برای هر سازمانی متفاوت باشند.

Leave a comment

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *